() ଏଣିକି ଆଉ କେହି ବୁଡି ମରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଜଳଯୋଗ ଗୁରୁ ଅଶୋକ ବରାଳ କହିଛନ୍ତି। ଆଜି ବିଶ୍ୱ ଯୋଗ ଦିବସ ପାଳନ ଅବସରରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ମଣିଷ ଶରୀର ଗଠନ ଭାସିବା ପାଇଁ ବୁଡିବା ପାଇଁ ନୁହେଁ। ମଣିଷ ଏହା ଜାଣି ନଥିବାରୁ ପାଣି ରେ ବୁଡି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରୁଛି। ଯଦି ବା ଏହି କଥା ସାଧାରଣ ଲୋକ ଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗୁଥିବ, ତେବେ ଏହା ସତ୍ୟ ବୋଲି ଶ୍ରୀ ବରାଳ କହିଛନ୍ତି। ସେ ଏହା ନିଜ ମନରୁ କିମ୍ବା ଖାଲି ଅନୁଭବ ରୁ କହୁ ନାହାନ୍ତି। ମଣିଷ ଶରୀର ଭାସିବା ପଛରେ ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମତ କାରଣ ରହିଛି ବୋଲି କହି ଛନ୍ତି। ବୈଜ୍ଞାନିକ ଆର୍କମେଡିସ୍ ଙ୍କ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପାଣିରେ ପଡୁଥିବା ବସ୍ତୁର ଓଜନ ଅପସାରିତ ଜଳର ଓଜନ ଠାରୁ କମ୍ ହେଲେ ବସ୍ତୁଟି ପାଣିରେ ଭାସିଥାଏ। ଯେଉଁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଲୁହାରେ ତିଆରି ପାଣି ଜାହାଜ ପାଣିରେ ଭାସି ଥାଏ। ଶ୍ରୀ ବରାଳ ଦୃଢ଼ତା ର ସହିତ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମଣିଷ ପାଣିରେ ପଡ଼ିଲେ ଯେତିକି ଜଳ ଅପସାରଣ କରିଥାଏ ତାହାର ଓଜନ ମଣିଷ ର ଓଜନ ଠାରୁ ଅଧିକ ଅଟେ। ଏହା ତାଙ୍କର ଖୋଜ ବା ଉଦ୍ଭାବନା ବୋଲି ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। କେବଳ ମନୁଷ୍ୟ ନୁହେଁ ବିଶ୍ଵରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ହେଲେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି ତେବେ ମନୁଷ୍ୟ ପାଣିରେ ବୁଡି ମରୁଛି କିପରି? ଏହାର ଜବାବ ରେ ଶ୍ରୀ ବରାଳ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମଣିଷ ତା ଶରୀର ର ଭାସମାନ ଗୁଣ ଜାଣିନଥିବାରୁ ପାଣିରେ ବୁଡି ମରୁଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭାସମାନ ଗୁଣ ରହିଛି। ମଣିଷ ନିଜର ଭାସମାନ ଗୁଣ ବିଷୟରେ ଅଜ୍ଞ ଥିବାରୁ ପାଣିରେ ବୁଡି ଯାଉଛି। “ମୁଁ ପହଁରା ଶିଖିନାହଁ ଗଭୀର ପାଣିରେ ପଡ଼ିଲେ ମରିଯିବି “ଭାବନା ମଣିଷ ମନରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ପାଣି ରେ ପଡ଼ି ବୁଡ଼ିଯିବ ର ଭୟରେ ହୃଦଘାତ ପାଇଁ ବହୁ ଲୋକ ପାଣି ରେ ବୁଡି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥାନ୍ତି। ତେବେ ମଣିଷ ପାଣିରେ ଭାସି ବାର ନିୟମ କ’ଣ? ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେବାକୁ ଯାଇ ଶ୍ରୀ ବରାଳ କହିଛନ୍ତି ମଣିଷ ଶରୀର ପାଣି ରେ ଭାସିବା ପାଇଁ ଭଗବାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ବିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ କହୁଛି ମଣିଷ ଶରୀର ପାଣି ରେ ଭାସିବ । ହେଲେ ମଣିଷ ପାଣିରେ ପଡି ନାକ ଏବଂ ପାଟି ବାଟେ ପାଣି ପେଟ ମଧ୍ୟ କୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ରୁ ମଣିଷ ବୁଡି ମରି ଯାଉଛି। ଏହା ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ମତ କାରଣ ହେଉଛି ନାକ ଏବଂ ପାଟି ବାଟେ ଶରୀର ମଧ୍ୟ କୁ ଅଧିକ ପାଣି ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବାରୁ ମଣିଷ ଶରୀର ର ଓଜନ ସେ ଜଳରେ ଅପସାରିତ କରୁଥିବା ଜଳର ଓଜନ ଠାରୁ ଅଧିକ ହେଉଥିବା ରୁ ମଣିଷ ପାଣିରେ ବୁଡି ଯାଇଥାଏ। ଯଦି ମଣିଷ ଶରୀର କୁ ନାକ ଓ ପାଟି ବାଟେ ପାଣି ପ୍ରବେଶ ନକରେ ତେବେ ମଣିଷ ଶରୀର ପାଣି ରେ ସାଧାରଣତଃ ବୁଡିବ ନାହିଁ ବୋଲି ଶ୍ରୀ ବରାଳ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ମଣିଷ ତା’ର କପାଳ କୁ ଜଳାଶୟ ର ଜଳ ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳ କରି ରଖିଲେ କିମ୍ବା ଆକାଶ କୁ ଚାହିଁ ଆକାଶ ସହିତ ମସ୍ତିସ୍କ କୁ ସମାନ୍ତରାଳ କରି ରଖିଲେ ମଣିଷ ଶରୀର ପାଣି ରେ ଭାସିବ ଏବଂ ପାଣି ଦୁର୍ଘଟଣା ରୁ ମଣିଷ କୁ ବଞ୍ଚାଇ ହେବ। ବିଶ୍ବରେ ପ୍ରତି ଦିନ ପ୍ରାୟ ଏକ ହଜାର ଲୋକ ପାଣି ରେ ବୁଡି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରୁଥିବା ବେଳେ। ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟା ରେ ପ୍ରାୟ ୪୦ ଜଣ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁଛନ୍ତି। ବର୍ଷ କୁ ପ୍ରାୟ ୩ ଲକ୍ଷ ୫୦ ହଜାର ଲୋକ ପାଣି ରେ ବୁଡି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ଆମ ଦେଶର କଥା ଦେଖି ବା ତେବେ ଭାରତରେ ପ୍ରତି ଦିନ ପ୍ରାୟ ୮୦ ଜଣ ପାଣି ରେ ବୁଡି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରୁଛନ୍ତି। ମଣିଷ ତା’ର ଭାସମାନ ଗୁଣ ଜିଣି ନଥିବାରୁ ଏପରି ହୋଇଛି ବୋଲି ଶ୍ରୀ ବରାଳ କହିଛନ୍ତି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ପାଣିରେ ଭାସିବା ପାଇଁ ପହଁରା ଜାଣିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ ନୁହେଁ। ମଣିଷ ତା’ର କପାଳ କୁ ଜଳାଶୟ ର ଜଳ ସହିତ ସମାନ୍ତରାଳ କରି ରଖିଲେ କିମ୍ବା ଆକାଶ କୁ ଚାହିଁ ଆକାଶ ସହିତ ମସ୍ତିସ୍କ କୁ ସମାନ୍ତରାଳ କରି ରଖିଲେ ମଣିଷ ଶରୀର ପାଣି ରେ ଭାସିବ ଏବଂ ପାଣି ଦୁର୍ଘଟଣା ରୁ ମଣିଷ କୁ ବଞ୍ଚାଇ ହେବ। ଯେହେତୁ ପାଣିରେ ବୁଡି ଯିବାର ଭୟ ମଣିଷ ମନରେ ଅଛି ସେଥିପାଇଁ ପହଁରା ଜାଣି ନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବିନା ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ରେ ପାଣିରେ ଭାସିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହା ଘାତକ ହୋଇ ପାରେ। କମ୍ ପାଣିରେ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ ଙ୍କ ସହଯୋଗ ରେ ପାଣିରେ ଭାସିବା ଶିଖିବା ଉଚିତ। ସେ ଆଉରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଣି ରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ଥିବା ରୁ ପାଣି କାହିଁକି କାହାର ଜୀବନ ନେଵ? ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ପାଣି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥଳ ଭାଗ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ପ୍ରଜାତିର ଏବଂ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ପ୍ରାଣୀ ରହୁଥିବା ରୁ ମଣିଷ କାହିଁକି ପାଣିରେ ବୁଡି ମରିବ? ପୃଥିବୀରେ ଏକ ଭାଗ ସ୍ଥଳ ହୋଇ ଥିବା ବେଳେ ତିନି ଭାଗ ଜଳ ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ କ୍ରମ ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ଜନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ବିଶ୍ଵ ତାପମାତ୍ରା ବୃଦ୍ଧି ର ପ୍ରଭାବ ଯେପରି ପରିବେଶ ଉପରେ ପଡୁଛି ଏବଂ ସମୁଦ୍ରର ର ଜଳ ପତ୍ତନ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି, ଆଗକୁ ଆମକୁ ପାଣି ସହିତ ରହିବା କୁ ହେବ । ସେଥିପାଇଁ ମଣିଷ କୁ ତାର ଭାସମାନ ଗୁଣ କୁ ଜାଣିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି l

() ଦୁନିଆରେ ସଭିଁଙ୍କର ବଡ଼ ପରିଚୟ ହେଉଛି ବାପା । କଥାରେ ଅଛି ବାପା ଥିଲେ ପୁଅ ସଭାରେ ହାରେନା । ବାପା ହେଉଛନ୍ତି ଦୁନିଆର ବଡ଼ଶକ୍ତି । ସେ ଶକ୍ତି ଆଗରେ ପରମାଣୁ ବୋମା ଆଉ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭୂତାଣୁ ବି ତୁଚ୍ଛ । ସେ ଆମ ପାଇଁ ଭଗବାନ ସେ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣାର ଉ୍‌ତ୍ସ । ସବୁକିଛି ସେ ଶିଖାନ୍ତି ଓ ଆମକୁ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ବାଟ ବି ଦେଖାନ୍ତି । ସମୁଦ୍ର ଠାରୁ ବିଶାଳ ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ପୁଣି ଆକାଶ ଠାରୁ ଅଧିକ ଭଲ ପାଇବା ଦିଅନ୍ତି ସେ । ସେ ଥିଲେ ସବୁ ଅଛି । ଲାଗେ ଯେମିତି ଏ ଦୁନିଆର ତମେ ରାଜା । ଜନ୍ମରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ପରିଚୟରେ ଆମକୁ ସମାଜ ଚିହ୍ନେ । ଆମେ ଯେତେବଡ଼ ଲୋକ ଓ ଯେତେବଡ଼ ପଦବୀରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ କହନ୍ତି ସେ ପା ଅମକର ପୁଅ ଓ ଝିଅ । ତାଙ୍କ ସଂସ୍କାର, ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ପନ୍ନ , କତ୍ତବ୍ୟ , ସ୍ନେହ .ଭଲପାଇବା , ଆର୍ଶୀବାଦ ସବୁବେଳେ ନିସ୍ୱାର୍ଥ ପର ଭାବେ ଥାଏ ସନ୍ତାନ ଉପରେ । ସବୁବେଳେ ସେ ଚାହାନ୍ତି ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ବହୁତ ଆଗକୁ ଯାଉ ଭଲରେ ରହୁ, ସୁସ୍ଥ ଜୀବନ କଟାଉ ଏମିତି କେତେ କଣ । ନିଜେ ଦୁଃଖରେ ରହି ସେ ସନ୍ତାନକୁ ଖୁସିରେ ରଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି । ବାପାଙ୍କ ତ୍ୟାଗଭରା ଭଲପାଇବା ଯୋଗୁଁ ଆଜି ସମାଜରେ ଅନେକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇପାରିଛନ୍ତି । ନିଜେ ନଖାଇ , ନପିିଇ ଆମକୁ ପେଟପୁରା ଖାଇବାକୁ ଦେବା ସହ ପରଦିନ କଣ ଖାଇବା ଦରକାର ସନ୍ତାନର ତାହା ସେ ଯୋଗାଡ଼ କରି ରଖିଥାନ୍ତି । ସବୁ ଭୟ , ସବୁ ବିପଦକୁ ଖାତିର ନକରି ସେ ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି । ବାପା ଥିଲେ ଏ ଦୁନିଆର ସବୁକିଛି ପାଇବା ବହୁତ ସହଜ । ସେକଥା ବି ସେ କରିଦେଖାନ୍ତି ନିଜ ସ୍ତରରେ । ସନ୍ତାନର ସୁଖ ପାଇଁ ଯେ ବର୍ଷବର୍ଷ ଧରି ଦୁଃଖରେ ରହିପାରେ ସେ ବାପା । ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଦୁନିଆରେ କେମିତି ବଂଚିହେବ ସେ କଥା ସେ ପ୍ରତି ସମୟରେ କହନ୍ତି । ଦାୟିତ୍ୱବାନ ହେବା, ଭଲ ମଣିଷ ହେବା, ସମାଜ ଓ ପରିବାର ପ୍ରତି କତ୍ତବ୍ୟ କଣ ହେବା ଦରକାର ସେସବୁ କଥା ବି ବାପା କାନେ କାନେ କହୁନ୍ତି । ବାପା ହେଉଛନ୍ତି ଦୁନିଆର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନ୍ଧୁ ବି ? ଯାହାଙ୍କ ସହ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସନ୍ତାନ ନିଜ ମନ କଥା , ନିଜ ଆବଶ୍ୟକତା, ନିଜ ବୀରପଣ, ନିଜ ଭୟ,ଦୁର୍ବଳତା ସବୁ କିଛି ନିସନ୍ଦେହରେ କହିବା ସହ ବହୂତ କିଛି ଶିଖିଥାଏ ବାପାଙ୍କଠୁ । ସବୁବେଳେ ବାପାଙ୍କ ମନ ଥାଏ ସନ୍ତାନଙ୍କ ପାଖରେ । ପ୍ରତି ମିନିଟରେ ତାଙ୍କୁ ଘାରେ ସନ୍ତାନର ଚିନ୍ତା ।
ଆଜି ପୁରା ବିଶ୍ୱ ପାଳୁୂଛି ପିତୃଦିବସ ବା ଫାଦର ଡ଼େ । ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆରେ ବାପାଙ୍କ ଫୋଟ ସହ ସନ୍ତାନଙ୍କ ଫଟୋ ଛାଇଁ ହୋଇଯାଉଛି । ବାପାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭଲ ପାଇବା ବି ଏଥିରେ ଜଳଜଳ କରି ଦିଶୁଛି । ତାହା ହେବା ବି ଦରକାର । ସତରେ ଏପରି ଭଲ ପାଇବା ସତରେ କଣ ବାପା ପାଉଛି , ନା ପରିସ୍ଥିତି ଓ ପରିବେଶ ସହ ସମୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାପାଙ୍କୁ ସେଥିରୁ ବଂଚିତ କରୁଛି । ଆଜି ଅନେକ ବାପା ନିର୍ଯ୍ୟାଚିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଅଜଶ୍ର ଭଲ ପାଇବା ଦେଉଛନ୍ତି । ଆଜି ଅନେକ ବାପା ଦି-ଓଳି ଖାଇବାକୁ ବି ପାଉନାହାନ୍ତି , ହେଲେ ସନ୍ତାନ କିନ୍ତୁ ବିଦେଶୀ ଖାଦ୍ୟ ହୋଟେଲରୁ ମଗାଇ ଖାଉଛି । ଆଜି ଅନେକ ବାପା ଜୀବନର ଶେଷ ସମୟ ଅର୍ଥାତ ରୋଗଶର୍ଯ୍ୟାରେ ପଡ଼ି ସନ୍ତାନକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଛିି , ହେଲେ ସେଥିରୁ ବି ବଂଚିତ ହେଉଛି । ଦୁନିଆରେ ସବୁଥାଇ ବି ଆଜି ଅନେକ ବାପା ଶେଷ ସମୟରେ ପୁଅର ସ୍ନେହ , ଭଲପାଇବା ତ ପାଉନାହିଁ, ହେଲେ ଜୀବନ ଗଲା ବେଳକୁ ଶେଷ ପାଣିଟୋପ ବି ଚାହିଚାହିଁ ଜୀବନ ଚାଲିଯାଉଛି । ଏମିତିକି ଅନେକ ବାପା ଶେଷ କାନ୍ଦ ବି ପାଉନାହାନ୍ତି । ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁ ସଫଳତା ମିଳିଛି, ଦୁନିଆର ସବୁକିଛି ମିଳିଛି ତାକୁ କାହିକିଁ କିଛି ଟା ଦେବା ପାଇଁ ଆମେ ଏତେ କୁଣ୍ଠାବୋଧ । ପରିସ୍ଥିତି ଯାହା ଥାଉ ନା କାହାକିଁ ଆମେ ଆମ ବାପାଙ୍କ ପରି ହେବା । ସେ ଯେମିତି ଆମକୁ ନିସ୍ୱାର୍ଥପର ଭାବେ ଭଲ ପାଆନ୍ତି ଆମେ ବି ତାଙ୍କୁ ସେଭଳି ଭଲ ପାଇବା । ତାହାଲେ ଏ ପିତୃ ଦିବସ ଆହୁରୀ ସୁନ୍ଦର ହେବ । ସେଥିପାଇଁ ତ ସବୁ ବାପା ନିଜର ସନ୍ତାନଙ୍କୁ କହନ୍ତି ତୁ ବାପା ହୋ, ତା ପରେ ଜାଣିବୁ ବାପା ଶଦ୍ଦର ବିଶାଳତା ।

() ସକାଳୁ ସକାଳୁ ମହାପାତ୍ର ବାବୁଙ୍କଧର୍ମପତ୍ନୀ କହିଲେ କଣ ସବୁ ବୋହିକି ନେଇ ଆସିଲ । ସକାଳ ହୋଇନି । ମହାପାତ୍ର ବାବୁ କହିଲେ ତୁ କଣ ଜାଣିବୁ କେଇଟା ଦିନ ପରେ ପା ରଜ । ସବୁ ଜିନିଷ ଦାମ ବଢିଯିବ । ତେଣୁ ଆଗୁଆ ନେଇଆସିଛି । ଆଉ କୁଆଡ଼େ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବନି । ସେସବୁ ତୁ କଣ ଜାଣିବୁ । ଏମିତି କେତେ କଥା । ଆଉ ତାପରେ ରଜ ପାଇଁ ଆମ୍ବ,ପଣସ, ପଣସ ମଞ୍ଜି, ମାଟିହାଣ୍ଡି ଗୁଡ଼, ବିରି , ଅରୁଣା ଚାଉଳ, ନଡ଼ିଆ, ସହ କେତେ କଣ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ । ତା ସହ ୫ ଝିଅଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ଡ୍ରେସ ଓ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ରଜ ଦୌଡ଼ି । କହିବାକୁ ଗଲେ ଦରମା ପଇସା ସହ କିଛି ବାକି ରଖ୍‌ô ରଜର ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ଏପରି ପ୍ରସ୍ତୁତିି ହୋଇଛି ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ପରିବାରରେ । ସହରରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଗଣ ପର୍ବ ରଜକୁ ଖୁସିରେ ପରିବାର ସହ ପାଳନ କରିବାକୁ ଗୋଟେ ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବରୁ ଏପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ।
ରଜ ପାଇଁ ସବୁ ଜିନିଷ ମହାପାତ୍ର ବାବୁ ଆଣିବା ପରେ ଏବେ ପରିବାର ଲୋକଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ ବଢିଗଲା । ରଜକୁ ଧମୁଧାମରେ ୩ଦିନ ପାଳିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମେ ଅରୁଆ ଚାଉଳ ଚୁନା କରିବା, ଢିଙ୍ଗିରେ କୁଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା, ବିରି ପାଣିରେ ଭେଦାଇବା ଯାଏ । କୋଠାଘର ଛାତରେ ଥିବା ରଡ଼ରେ ପିଲା ଖେଳିବା ପାଇଁ ଦୋଳି ଲଗାଇବା । ଏପରି କେତେ କଣ କାମ । ରଜ ପୂର୍ବଦିନ ସଜବାଜ । ସେଦିନ କହିଲେ ବେଶୀ କାମ । ଏମିତି ଅଧରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମ ଚାଲେ । କାଠଚୂଲି ଦ୍ୱାରା ମାଟି ହାଣ୍ଡିରେ ଏଣ୍ଡୁରୀ, ଇଟିଲି, ମୁଆ ପିଠା, ପୁଣି ଗୁଡ଼ ନଡ଼ିଆ ପକା ପୋଡ଼ପିଠା ବି ତିଆରି ହୁଏ । ଏଥିପାଇଁ ମହାପାତ୍ର ବାବୁ ସ୍ତ୍ରୀ ରାତି ଅଧଯାଏ ପିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି । ଅନ୍ୟପଟେ ଝିଅମାନେ ସଜବାଜ ବି ହୁଅନ୍ତି । ମୁଣ୍ଡ ଧୋଇବା ସହ ପାଦରେ ଅଳତା, ହାତରେ ମେହେଦି, ନଖରରେ ନକ୍‌ପାଲିସ ଲଗାଇବାରେ ସହ ସଜବାଜ ସବୁ କାମ ସାରିଦିଅନ୍ତି । ଘରର ବଡ ମା କି ବୁଢି ବୋଉ ବସୁମାତା ଗାଧେଇବା ପାଇଁ ଶୀଳ, ଶୀଳୁପୁଆ ଓ ପୂଜାସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥାନ୍ତି । ଏମିତି କେତେ କଣ ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହୁଏ ଓଡ଼ିଶାର ଗଣପର୍ବ ରଜକୁ ପାଳିବା ପାଇଁ ଘରେ ଘରେ । ଯେମିତି ରଜ ଆସିବା ସହ ଏସବୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇକି ଆସେ ଟିକେ ତିନିଦିନ ମହକିବା ପାଇଁ ।
ରଜରେ ପୋଡ଼ପିଠା, ପଣସ , ନଡ଼ିଆ ପଡ଼ିଥିବା ତରକାରୀ, ମଟର ତଳକାରୀ, ତାସହ ଆମ୍ବ ଦୁଇଫାଳ, ପାଚିଲା ପଣସ, ମିଠା ଗୋଟେ ଖାଦ୍ୟ ଥାଳିରେ ରହିବା ଯେମିତି ଏକ ବିଧି ହୋଇଥାଏ । ଆପଣ ଯାହା ଘରକୁ ଯାଆନ୍ତୁ ନିଶ୍ଚିତ ଏତକ ଥିବ । ଖାଇ ସାରିବା ପରେ ଖୁସିରେ ପାନ ଖଣ୍ଡେ ବି ଆପେଆପେ ମିଳିଯାଏ ପ୍ରାୟ । ୩ଦିନ ଧରି ସବୁ କାମ ବନ୍ଦ କରି ଲୋକମାନେ ମଉଜରେ ମାତନ୍ତି । ପୁରୁଷ , ମହିଳା, କୁନିକୁନି ପିଲାମାନେ ସମସ୍ତେ । ମୋଟାମୋଟି କହିଲେ ହସ ଖୁସିରେ କର୍ଟିଯାଏ ୩ଦିନ । ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କଥା ହେଉଛି ଏ ପର୍ବ ଭଲପାଇବା ଓ ଭାଇଚାରାର ବଡ଼ ପ୍ରତୀକ । ରଜରେ ପରସ୍ପର ଘରକୁ ପିଠା, ତରକାରୀ ଦେବା ଓ ଆପଣାର କି ପର ସଭିଁଙ୍କୁ ନିଜର କରି ସଜେଇ ଦେବାର ପର୍ବ ବି ରଜ ।
ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ରଜ ପ୍ରଥମ ଦିନ ସୋମବାର ପଡ଼େ । ତେଣୁ ପ୍ରଥମ ଦିନ ଆମିଷ ଖାଇବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ତେଣୁ ମଝି ରଜ ଓ ଶେଷ ରଜରେ ଦେଶୀ ମଟନ ଝୋଳରେ ପିଠା ଲଗେଇକି ଖାଇବାର ମଜା ଟିକେ ନିଆରା ।
ରଜରେ ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗର ଲୋକ ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ରଜ ମୋଉଜ କରନ୍ତି । ଝିଅମାନେ ନୂଆ ଡ଼୍ରେସ ସହ ଦୋଳି,ପୁଞ୍ଜି ଲୁଡ଼ୁ ଖେଳିବା ସହ ପିଠା ଖାଇ ବୁଲିବାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି । ପୁଅମାନେ କବାଡ଼ି, ତାସ ସହ ସିନେମା ହଲରେ ପଡ଼ିଥିବା ନୂଆ ସିନେମା ବ୍ଲାକରେ ଟିକେଟ କାଟି ଦେଖିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି । ଆଉ କିଏ କିଏ ଦୂର ଜାଗାକୁ ବୁଲିବାକୁ ଭଲ ପାଆନ୍ତି ତ କିଏ ଦେଶ ଓ ବିଦେଶରୁ ଫେରିଥିବା ବନ୍ଧୁଙ୍କ ସହ ଗପସପରେ ମାତିଥାନ୍ତି । ଘରର ସ୍ତ୍ରୀ ଲୋକମାନେ ଗପସପ , ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ, ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କକୁ ପିଠା ଦେଇ ନିଜର ଅନୁଭୂତି ବାଣ୍ଟନ୍ତି । ସେହିପରି ବୟସ୍କମାନେ ଗାଁ ଦାଣ୍ଡରେ କିମ୍ବା ଘର ପିଣ୍ଡାରେ ବସି ନାତି , ନାତୁଣୀଙ୍କୁ ଦୋଳି ଖେଳକୁ ପ୍ରାୟ ଜଗିଥାନ୍ତି । ପୁରା ୩ଦିନ ମଉଜରେ କଟିଥାଏ ସମସ୍ତଙ୍କର ।
ହେଲେ ଯୁଗ ବଦଳିବା ସହ ସବୁକିଛି ବଦଳିଯାଇଛି । ରଜର ମହକ ବି ବଦଳିଯାଇଛି । ଆଉ ରଜ ପୂର୍ବରୁ ସେତେଟା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନି ଗାଁ ଓ ସହରରେ । ପିଠା ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ସପ୍ତାହ ଆଗରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ, ବରଂ ବଜାରରୁ ଆଣି ଖିଆଯାଉଛି । ରଜରେ ସହରରେ ରହୁଥିବା ପୁଅ, ଝିଅମାନେ ଗାଁକୁ ଯିବାକୁ ବ୍ୟାକୁଳ ନହୋଇ ସହରରେ ରଜ କାଟିବାକୁ ଆଗଭର ହେଉଛନ୍ତି । ରଜରେ ମଖି ନାନି ହାତରୁ କି ମାମୁଁ ଘରୁ ସେହ୍ନ ଓ ଭଲପାଇବା ଥିବା ଦେଶୀ ପାନ ଖାଇବାକୁ ନୁହେଁଁ , ବରଂ ସହରରେ ବିଭିନ୍ନ ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ପଡ଼ିଥିବା ବହୁତ ପଇସା ଦେଇ ପାନ ଖାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତିି ସବୁ ବର୍ଗର ଲୋକମାନେ । ପୁଅମାନେ ବି ଗାଁରେ କବାଡ଼ି, କି ତାସ ଖେଳି ସାଙ୍ଗ ସାଥିରେ ଗପିବାକୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସହରରେ ଦିନରାତି ଚିକେନ କଷା ସହ ମଦପିଇ ରୁମରେ ମାତାଲ ହୋଇ ଶୋଇବାକୁ ପସନ୍ଦ କରୁଛନ୍ତି । ମହିଳାମାନେ ତ ଝିଅ, ପୁଅକୁ ସଜେଇଦେବା ବଦଳରେ ନିଜେ କିପରି ସଜେଇ ହୋଇ ଫେସବୁକ ଓ ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆରେ ଫଟୋ ଛାଡ଼ିବେ ସେଥିରେ ମାତିଛନ୍ତି । କେବଳ ସହରରେ ନୁହେଁ, ଗାଁରେ ବି ସମାନ ପରିସ୍ଥିତି । ଗାଁ ଆମ୍ବଗଛ ମୂଳେ ଆଉ ଗାଁର ଝିଅମାନେ ମିଶି ଦୋଳି ଖେଳୁ ନାହାନ୍ତି କି ବୋଉ ଆଉ ମାଣ୍ଡିହାଣ୍ଡିରେ ସୁଆଦିଆ ପୋଡ଼ପିଠା କରୁନାହିଁ । ସେ ସ୍ଥାନ ଏବେ ନେଇଛି ପ୍ରେସର କୁକୁରର ସିଝା ପିଠା । ଲେଖିଲେ ଏମିତି କେତେ କଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଲେଖିହେବ ତାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷ ନିଜେ ଏବେ ଅନୁଭବ କରିପାରୁଥିବେ ।
ଗାଁ ଝିଅଙ୍କ କଣ୍ଠରେ ବନସ୍ତେ ଡ଼ାକୁଛି ଗଜ, ବରଷକ ଥରେ ଆସିଛି ରଜ ଲୋ.. ଗୀତ ଆଉ ଶୁଭୁନାହିଁ । ରଜ ଦିନ ତ ମୋବାଇଲରେ ଅନେକ ଏହି ଗୀତକୁ ଏବେ ବି ଷ୍ଟାଟସରେ ରଖୁଛନ୍ତି । ସମୟ ସହ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଯାଇଛି ମଣିଷ ଓ ସମାଜ । ହେଲେ ପ୍ରକୃତି କିନ୍ତୁ ଯେମିତି ଥିଲା ସେମିତି ରହିଛି । ରଜରେ କୋହଲା ପାଗ ସହ ମଝିରେ ମଝିରେ ବର୍ଷା ହୁଏ । ପୁଣି ମାଟିର ମହକ ବି ଥାଏ । ପ୍ରକୃତି ମାତା ବି ପୁରା ସଜେଇ ହୋଇଥାଏ ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୨ ମାସରେ ୧୩ ପର୍ବ ହୋଇଥ୍‌ôଲେ ମଧ୍ୟ ରଜ ପର୍ବର ରହିଛି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା । ତିନିଦିନ ଧରି ମନଭରି ପାଳନ କରନ୍ତି ସଭିଁଏ । ପ୍ରକୃତି ଯେମତି ନ ବଦଳି ଆମକୁ ବଂଚିବାରେ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛି , ଚାଲଆମେମାନେ ମଧ୍ୟ ନବଦଳି ଯିଏ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ରଜର ସେହି ମହକକୁ ଉପଭୋକ କରିବା ନିଜ ନିଜ ଢଙ୍ଗରେ ।
ଆଉ ଠିକ ଏମିତି ବେଳେ ମହାପାତ୍ର ବାବୁ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀକୁ କହୁଛନ୍ତି ହେଇଟି ଆଜି ପା ପହିଲି ରଜ । ମହାନ୍ତି ବାବୁଙ୍କ ଘରେ କେତେବେଳେ ପିଠା ଦେବ କି ? ..

()ସାବିତ୍ରୀ । ଯମଙ୍କ କବଳରୁ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିଥିଲେ । ମୃତ୍ୟୁମୁଖରୁ ରକ୍ଷା କରି ସତ୍ୟବାନକୁ ନୂଆ ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ ସାବିତ୍ରୀ । ଏହାକୁ ଅଧାର କରି ପାଳନ କରାଯାଏ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ । ଏହି ଦିନ ଇହ କାଳ ପର କାଳର ଓ ସାତ ଜନମର ସାଥି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ କରେ ସ୍ତ୍ରୀ । ନୂଆ ଶାଢ଼ି, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଫଳମୂଳ ଧରି ମନ୍ଦିର ଅବା ଚଉଁରା ମୂଳେ ବ୍ରତ କରେ । ପୂଜା ସାରିବା ପରେ ସ୍ୱାମୀର ଆଶୀର୍ବାଦ ନିଏ । ଯେମିତି ପ୍ରେମ ଆଗରେ ହାର ମାନିଛି ମୃତ୍ୟୁ । ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷର ଏହି ପୁରାଣ ପରମ୍ପରା ଆଜି ବି ଜାରି ରହିଛି ।

ଆଜିର ସାବିତ୍ରୀ-ସତ୍ୟବାନ ସମ୍ପର୍କ ଟିକେ ଅଲଗା । ଯଦି ସତ୍ୟବାନ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତରେ ନୂଆ ଭଲପାଟ ଶାଢ଼ି, ଫଳମୂଳ ନ ଆଣେ, ବୁଲେଇବାକୁ ନ ନିଏ ତେବେ ସାବିତ୍ରୀ ମନ କଷ୍ଟ ହୁଏ । ମହାମାରୀ ଯୋଗୁଁ ଏଥର ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତରେ କେତେକ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ମନ୍ଦିର ବନ୍ଦ ଥିବାରୁ ଅନେକ ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ଘରେ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି । ଅନେକ ଲୁଚିଛପି ମନ୍ଦିରରେ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି । ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରି ଅନେକ ନାରୀ ପ୍ରତୀକ ସାଜିଛନ୍ତି । ଲକଡ଼ାଉନ, ସଟଡ଼ାଉନ ଓ କରୋନା କାଳରେ ଅନେକ ସତୀ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି । ନିଜ ନିଜ ଢଙ୍ଗରେ । ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ହେଉଛି ଏକ ନିଷ୍ଠା ଓ ପ୍ରେମର ବ୍ରତ । ଏଥିରେ ଥାଏ ଅର୍ଜସ୍ର ଭଲ ପାଇବା । ତାହା ସ୍ୱାମୀ ପାଖରେ ଥାଉ କି ଦୂରରେ । କିଛି ଫରକ ପକାଏ ନାହିଁ । ଏଥିଲାଗି ମନ ଓ ପ୍ରେମର ସଂଯୋଗ ଦରକାର । ଅନଲାଇନରେ ଅନେକ ସ୍ତ୍ରୀ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି । ହୁଏତ ନୂଆ ଶାଢ଼ି ନାହିଁ କି ଫଳମୂଳ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ନାହିଁ । ହେଲେ ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ରହିଛି ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ଭଲପାଇବା ଓ ପତିବ୍ରତାର ସଙ୍କଳ୍ପ । ଅନେକ ସତ୍ୟବାନ ଆଜି କରୋନା କାଳରେ ଜୀବନ ସହ ସଂଗ୍ରାମ କରୁଛନ୍ତି , ଅନେକ ସାବିତ୍ରୀ ଆଜି ଦିନରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କି ପରୋକ୍ଷରେ ଦେଖିପାରୁନାହାନ୍ତି , କି ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇପାରୁନାହାନ୍ତି । ହେଲେ ମନର ଭାବନରେ ସେମାନେ ସତ୍ୟବାନ ପ୍ରତି ସମର୍ପିତ । କିଛି ନଥାଇ ବି ସେମାନେ ମନରେ ସେମାନେ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି । କେବଳ ବିବାହିତ ନାରୀ କାହିଁକି। ଅନେକ ଅବିବାହିତ ନାରୀ ବି ଆଜି ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଛନ୍ତି । ମନେ ମନେ ନିଜର ଭାବି ସ୍ୱାମୀର ଦୀର୍ଘାୟୁ କାମନା କରିଛନ୍ତି ।
କହିବାକୁ ଗଲେ ସାବିତ୍ରୀ ଓ ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ଫଟୋ ବି ଆଜି ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆରେ କିଛି କମ ନୁହେଁ । ଭାବନା ଓ ପ୍ରେମରେ ସତ୍ୟବାନ ଓ ସାବିତ୍ରୀ ଉବୁଡ଼ୁବୁ । ପ୍ରେମ ବଳରେ ସାବିତ୍ରୀ ଯେମିତି ନିଜର ସତ୍ୟବାନର ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇଥିଲେ ଆଜି ସବୁ ସାବିତ୍ରୀ ମନ ଭିତରେ ସେ ଭାବନା ରଖି ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତୁ । ତାହାକି ପ୍ରକୃତରେ ସତ୍ୟବାନ ଓ ସମାଜର ମନବଳ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ କରିବ ।