ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ : ଆସ୍ଥା, ପରମ୍ପରା ଓ ଅତୁଟ ସମ୍ପର୍କର ମହାପର୍ବ”
() ଘରେ ଘରେ ଆଜି ଭକ୍ତି ଓ ପାରମ୍ପରିକତାର ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ପାଳିତ ହେଉଛି ପବିତ୍ର “ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ”। ବିବାହିତ ନାରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସୁସ୍ଥତା ଓ ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରି ନିଷ୍ଠାର ସହ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସ ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ଏହି ପର୍ବ ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପାରମ୍ପରିକ ଉତ୍ସବ ଭାବେ ପରିଚିତ।
ସକାଳୁ ସକାଳୁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରତକୁ ନେଇ ଉତ୍ସାହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ସ୍ନାନ ସାରି ନୂତନ ଶାଢ଼ୀ ପରିଧାନ କରି, ଶଂଖା, ପଳା ଓ ସିନ୍ଦୂରରେ ସଜେଇ ମହିଳାମାନେ ବଟବୃକ୍ଷ ନିକଟରେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରି ଉପବାସ ରଖି ବଟ ବୃକ୍ଷରେ ସୂତା ବାନ୍ଧି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରିଥାନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ଦେବାଳୟ ଓ ପୂଜାସ୍ଥଳୀରେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଭିଡ଼ ରହିଥାଏ। ପୌରାଣିକ କଥାନୁସାରେ, ସାବିତ୍ରୀ ନିଜର ଅଦମ୍ୟ ସାହସ ଓ ଅତୁଟ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାମୀ ସତ୍ୟବାନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁର ମୁଖରୁ ଫେରାଇ ଆଣିଥିଲେ। ସେହି ସ୍ମୃତିରେ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହା ନାରୀଙ୍କ ତ୍ୟାଗ, ସମର୍ପଣ ଓ ପରିବାର ପ୍ରତି ଥିବା ତାଙ୍କର ଭଲପାଇବା କୁ ଦର୍ଶାଏ।
ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତକୁ ନେଇ ବଜାର ମଧ୍ୟ ଚଳଚଞ୍ଚଳ ହୋଇପଡ଼େ। ଫଳ, ଫୁଲ ଓ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ ଦୋକାନରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଭିଡ଼ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଆମ୍ବ, କଦଳୀ, ନଡ଼ିଆ, ପଣସ, ଖଜୁରୀ ସହ ବିଭିନ୍ନ ଫଳର ଚାହିଦା ରହିଥାଏ। ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ସହରରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନାର ଆୟୋଜନ ହୋଇଥାଏ। ପୂଜକମାନେ ସାବିତ୍ରୀ-ସତ୍ୟବାନଙ୍କ ପୌରାଣିକ କଥା ପାଠ କରିବା ସହ ବ୍ରତର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇଥାନ୍ତି। ଅନେକ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ସାମୂହିକ ବଟବୃକ୍ଷ ପୂଜା ଓ ଭଜନ ପରିବେଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଆଜିର ଏହି ଆଧୁନିକ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତର ଗୁରୁତ୍ୱ କମିନାହିଁ। ଯୁବପିଢ଼ିର ମହିଳାମାନେ ମଧ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତିକୁ ଆଦର ସହ ପାଳନ କରୁଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି। ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ମଧ୍ୟ ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅନେକ ଅଧିକ। ପରିବାରର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିବା ସହ ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିଥାଏ ଏହି ପର୍ବ। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ନୂତନ ପିଢ଼ି ଆମ ପରମ୍ପରା ଓ ସଂସ୍କୃତି ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରୁଛନ୍ତି। ଭକ୍ତିମୟ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ପାଳିତ ହୋଇଥିବା ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରତ ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିର ଗୌରବକୁ ଆହୁରି ସମୃଦ୍ଧ କରିଛି। ପରମ୍ପରା, ଆସ୍ଥା ଓ ପାରିବାରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଏହି ମହାପର୍ବ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇବ ବୋଲି ସାଧାରଣରେ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରୁଛି।
This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT Privacy & Cookies Policy